عليه هشام و دستگاه حكومت اموى برافروخته‌تر شد . در اين ميان مردم خراسان دست به شورش زدند و جنايت‌هاى بنى اميه را بازگو و محكوم مىكردند . « 1 » امام صادق عليه السّلام با شنيدن خبر شهادت زيد بن على بسيار متأثّر گرديد و به يارى خانواده‌هاى ياران شهيد او برخاست . به گفته‌ى ابو خالد واسطى ، امام عليه السّلام هزار دينار به او داد تا به خانواده‌هاى شهيدان در قيام زيد بپردازند . « 2 » پس از هشام بن عبد الملك ، كه در سال 125 ه از دنيا رفت ، نشانه‌هاى ضعف و زوال در حكومت بنى اميه نمايان شد . از آن تاريخ تا سال 132 ه كه سال انقراض حكومت اموى است ( مدت هفت سال ) چهار نفر از زمامداران اموى به حكومت رسيدند . « 3 » در اين دوران ، حكومت اموى علاوه‌بر اين‌كه از درون فرسوده و ناتوان شده بود با شورش‌ها و قيام‌هايى چون قيام ابو مسلم خراسانى و عباسيان نيز مواجه شده بود . سرانجام وى به دست عباسيان به قتل رسيد و بدين ترتيب پرونده‌ى سياه حكومت اموى بسته شد . « 4 » بديهى است ضعف و سستى كه بردستگاه حكومت اموى غالب شده بود شرايط مناسب‌ترى را براى شيعيان فراهم كرده بود ، و امام صادق عليه السّلام در جهت نشر و بسط تعاليم اصيل اسلامى از اين فرصت حدّاكثر استفاده را نمودند . دوران امامت امام صادق عليه السّلام سى و چهار سال بود ( 114 - 148 ه ) كه مدت هيجده سال آن ( 114

--> ( 1 ) . تاريخ اليعقوبى : 2 / 255 - 258 . ( 2 ) . الارشاد : 2 / 173 . ( 3 ) . آنان عبارت بودند از وليد بن يزيد بن عبد الملك ، يزيد بن وليد ، ابراهيم بن وليد ، و مروان بن محمد . ( 4 ) . الامامة و السياسة : 2 / 110 - 117 ؛ تاريخ الخلفاء ، ص 250 - 255 ؛ الكامل في التاريخ : 3 / 448 - 486 .